Lahmacun’un yakın kuzeni pizza, çoğumuzun severek tükettiği bir lezzet. Neredeyse bütün dünyaya yayılmış bir yiyecek olan pizza, varyasyonları ile hamur işi sevenleri kendisine bağlıyor.

Hikayesi oldukça uzun olan pizzanın tarihi Neolitik Çağ’a kadar uzanıyor. Yunanlılar’dan Mısırlılar’a, Persler’den Hintliler’e kadar, tarih boyunca severek tüketilmiş bir ürün pizza.

Bugün bildiğimiz anlamdaki modern pizzanın çıktığı yer ise elbette Napoli. Onsekizinci yüzyılda ortaya çıkan pizzanın, adına “flatbread” denen ataları, düz bir mayalı hamur üzerine sarımsak, fesleğen ve peynir koyularak hazırlanıyordu. Domatesin pizza ile buluşması ile ilgili farklı ve birbiri ile çelişen hikayeler olmakla birlikte, Avrupa’nın domatesle tanıştığı 18. yy.’da olması ihtimali hayli yüksek.

Önceleri açık hava fırınlarında satılan pizza, yaygın bir şekilde dünyanın ilk pizza restoranı (pizzeria) kabul edilen “Antica Pizzeria Port’Alba” ile gastronominin önemli bir parçası haline gelmeye aday oldu. Bugün hala hizmet veren restoran 1738 yılında açılmış.

Pizza kelimesinin etimolojik kökeni hakkında da farklı görüşler mevcut. Kelimeye ilk defa M.S. 997 yılında Bizans İmparatorluğu döneminin İtalya’sındaki bir metinde rastlanıyor. Buna göre bir mülk sahibi’nin, Gaeta şehrinin piskoposuna her Paskalya’da ve Noel Günü’nde Oniki Pizza (Duodecim Pizze) verdiği yazılı. Kelimenin ise (pizza) Bizans dönemi Yunanca’sı veya geç dönem Latince’de kullanılan “pitta” kelimesinden türediği düşünülüyor. Bugünkü “pita ekmeği” kelimesinin de atası olan pitta, o dönemde de mayalanan, üzerine çeşitli malzemeler ilave edilen ve fırında pişirilen bir tür ekmeğe verilen ad.

Margarita Pizza’nın hikayesi ise oldukça ilginç. Aslında bu bir gerçek hikayeden çok, halk arasında dolaşan bir efsane. Buna göre, Pizzeria di Pietro e Basta Cosi isimli restoranın sahibi ve birçoklarına göre bugünkü modern pizzanın “babası” sayılan Raffaele Esposito‘nun “Margarita Pizza”yı, İtalya Kralı I. Umberto’nun (1878-1900) eşi Kraliçe Margherita (Margherita of Savoy) adına yaptığı söylenir.

Kraliçe, 1889 yılında onuruna hazırlanan 3 pizza arasından, İtalya bayrağı renklerini anımsatan malzemelerden yapılmış (domates-kırmızı, fesleğen-yeşil, mozarella peyniri-beyaz) pizzayı beğenir ve seçer. O günden sonra bu baz pizzanın adı Pizza Margherita (Margarita) olarak kalır.

Tarihi, efsaneleri ve hikayeleri ile pizza, dünyanın en tanınmış ve en sevilen yiyeceklerinden bir tanesi. Bir gün lahmacunun ya da başka lezzetlerimizin hikayeleri de aynı şekilde yazılır umarız.

Herkese sevgiler…